Files
LithosAnanake/src/starkernel/virtio/virtio_blk.c
T

533 lines
18 KiB
C

/*
* virtio_blk.c — Virtio 1.0 block device driver for StarKernel
*
* Modern virtio 1.0 interface only (device ID 0x1042).
* Falls back to checking 0x1001 (transitional).
*
* Split virtqueue, queue depth = 4 (minimum for one in-flight I/O chain).
* All I/O is synchronous: submit → poll used ring → return status.
*
* Memory model: all allocations via kmalloc(); identity-mapped so
* virtual address == physical address for virtqueue ring pointers.
*/
#ifndef __STARKERNEL__
#error "virtio_blk.c is kernel-only"
#endif
#include <stddef.h>
#include <stdint.h>
#include <string.h>
#include "starkernel/pci.h"
#include "starkernel/virtio_blk.h"
#include "starkernel/kmalloc.h"
#include "console.h"
#include "blkio.h"
/* -------------------------------------------------------------------------
* Virtio 1.0 PCI capability structures
* ------------------------------------------------------------------------- */
#define VIRTIO_PCI_CAP_VENDOR_ID 0x09u
#define VIRTIO_PCI_CAP_COMMON_CFG 1u
#define VIRTIO_PCI_CAP_NOTIFY_CFG 2u
#define VIRTIO_PCI_CAP_ISR_CFG 3u
#define VIRTIO_PCI_CAP_DEVICE_CFG 4u
/* Offsets within a virtio PCI capability (relative to cap ptr in config) */
#define VCAP_OFF_CAP_VNDR 0u
#define VCAP_OFF_CAP_NEXT 1u
#define VCAP_OFF_CAP_LEN 2u
#define VCAP_OFF_CFG_TYPE 3u
#define VCAP_OFF_BAR 4u
#define VCAP_OFF_OFFSET 8u
#define VCAP_OFF_LENGTH 12u
/* For notify cap only: 4-byte notify_off_multiplier after the 16-byte base */
#define VCAP_OFF_NOTIFY_MULT 16u
/* -------------------------------------------------------------------------
* Virtio common config (MMIO layout, virtio 1.0 §4.1.4.3)
*
* NOT packed: every field is naturally aligned per the spec layout, so the
* offsets are identical without the attribute — but packed forces GCC on
* riscv64 (strict-alignment target) to emit byte-wise loads/stores, and
* QEMU's common-cfg MMIO handler returns 0 for byte reads of the 16-bit
* registers (queue_size = 256 reads back as 0). Field access must be
* exact-width.
* ------------------------------------------------------------------------- */
typedef struct {
/* device feature selection */
volatile uint32_t device_feature_select;
volatile uint32_t device_feature;
/* driver feature selection */
volatile uint32_t driver_feature_select;
volatile uint32_t driver_feature;
/* MSIX — we write 0xFFFF to disable */
volatile uint16_t config_msix_vector;
volatile uint16_t num_queues;
volatile uint8_t device_status;
volatile uint8_t config_generation;
/* per-queue */
volatile uint16_t queue_select;
volatile uint16_t queue_size;
volatile uint16_t queue_msix_vector;
volatile uint16_t queue_enable;
volatile uint16_t queue_notify_off;
volatile uint64_t queue_desc;
volatile uint64_t queue_driver;
volatile uint64_t queue_device;
volatile uint16_t queue_notify_data;
volatile uint16_t queue_reset;
} VirtioCommonCfg;
/* Device status bits */
#define VIRTIO_STATUS_ACKNOWLEDGE 0x01u
#define VIRTIO_STATUS_DRIVER 0x02u
#define VIRTIO_STATUS_DRIVER_OK 0x04u
#define VIRTIO_STATUS_FEATURES_OK 0x08u
#define VIRTIO_STATUS_FAILED 0x80u
/* Feature bits */
#define VIRTIO_F_VERSION_1 (1ULL << 32)
/* -------------------------------------------------------------------------
* Split virtqueue structures (virtio 1.0 §2.6)
* ------------------------------------------------------------------------- */
#define VQUEUE_SIZE 4u /* power of 2; ≥ 3 for one in-flight chain */
#define VRING_DESC_F_NEXT 1u
#define VRING_DESC_F_WRITE 2u
typedef struct {
uint64_t addr;
uint32_t len;
uint16_t flags;
uint16_t next;
} VirtqDesc;
/* Ring structs also unpacked (naturally aligned; see VirtioCommonCfg note).
* The device reads avail->idx concurrently — stores must be exact-width. */
typedef struct {
uint16_t flags;
uint16_t idx;
uint16_t ring[VQUEUE_SIZE];
uint16_t used_event;
} VirtqAvail;
typedef struct {
uint32_t id;
uint32_t len;
} VirtqUsedElem;
typedef struct {
uint16_t flags;
uint16_t idx;
VirtqUsedElem ring[VQUEUE_SIZE];
uint16_t avail_event;
} VirtqUsed;
/* -------------------------------------------------------------------------
* Virtio-blk request header
* ------------------------------------------------------------------------- */
typedef struct {
uint32_t type;
uint32_t reserved;
uint64_t sector;
} VirtBlkReq;
/* -------------------------------------------------------------------------
* Driver state
* ------------------------------------------------------------------------- */
typedef struct {
VirtioCommonCfg *common;
volatile uint16_t *notify; /* doorbell register address */
uint32_t notify_off_mult; /* notify_off_multiplier */
uint16_t queue_notify_off;/* per-queue notify offset */
VirtqDesc *desc;
VirtqAvail *avail;
VirtqUsed *used;
uint16_t avail_idx;
uint16_t last_used_idx;
uint64_t capacity_sectors; /* from device config */
uint32_t total_forth_blocks;
/* I/O bounce buffers (DMA-accessible, allocated via kmalloc) */
VirtBlkReq *req_buf;
uint8_t *data_buf; /* BLKIO_FORTH_BLOCK_SIZE bytes */
uint8_t *status_buf; /* 1 byte status */
} VirtBlkState;
/* Singleton — one Artemis disk */
static VirtBlkState g_vblk;
static int g_vblk_ready = 0;
/* -------------------------------------------------------------------------
* Capability walker
* Returns MMIO pointer to the virtio capability region, or NULL.
* cap_type: VIRTIO_PCI_CAP_COMMON_CFG etc.
* extra_out: if non-NULL, receives the 4-byte value 16 bytes into the cap
* (used for notify_off_multiplier).
* ------------------------------------------------------------------------- */
static void *walk_virtio_caps(const PciDevice *d, uint8_t cap_type,
uint32_t *extra_out) {
uint8_t cap_ptr = pci_read8(d, (uint16_t)PCI_CFG_CAP_PTR) & 0xFCu;
if (!cap_ptr) return NULL;
int limit = 48; /* guard against malformed cap list */
while (cap_ptr && limit--) {
uint8_t vndr = pci_read8(d, cap_ptr + (uint16_t)VCAP_OFF_CAP_VNDR);
uint8_t next = pci_read8(d, cap_ptr + (uint16_t)VCAP_OFF_CAP_NEXT);
uint8_t ctype = pci_read8(d, cap_ptr + (uint16_t)VCAP_OFF_CFG_TYPE);
if (vndr == (uint8_t)VIRTIO_PCI_CAP_VENDOR_ID && ctype == cap_type) {
uint8_t bar = pci_read8 (d, cap_ptr + (uint16_t)VCAP_OFF_BAR);
uint32_t offset = pci_read32(d, cap_ptr + (uint16_t)VCAP_OFF_OFFSET);
uint32_t length = pci_read32(d, cap_ptr + (uint16_t)VCAP_OFF_LENGTH);
if (bar > 5u) { cap_ptr = next & 0xFCu; continue; }
uint64_t bar_base = pci_bar(d, (int)bar);
if (!bar_base) { cap_ptr = next & 0xFCu; continue; }
if (pci_map_bar(bar_base, (uint64_t)length + offset) != 0) {
cap_ptr = next & 0xFCu; continue;
}
if (extra_out && cap_type == VIRTIO_PCI_CAP_NOTIFY_CFG) {
*extra_out = pci_read32(d, cap_ptr + (uint16_t)VCAP_OFF_NOTIFY_MULT);
}
return (void *)(uintptr_t)(bar_base + offset);
}
cap_ptr = next & 0xFCu;
}
return NULL;
}
/* -------------------------------------------------------------------------
* Memory barrier helpers
* ------------------------------------------------------------------------- */
static inline void wmb(void) {
__asm__ volatile("" : : : "memory");
}
static inline void rmb(void) {
__asm__ volatile("" : : : "memory");
}
/* -------------------------------------------------------------------------
* Virtqueue I/O
* desc[0] = request header (read by device)
* desc[1] = data buffer (read or write by device)
* desc[2] = status byte (written by device)
* ------------------------------------------------------------------------- */
static int vblk_io(int write, uint64_t sector, void *buf, uint32_t nbytes) {
VirtBlkState *s = &g_vblk;
VirtqDesc *d = s->desc;
/* Fill request header */
s->req_buf->type = write ? VIRTIO_BLK_T_OUT : VIRTIO_BLK_T_IN;
s->req_buf->reserved = 0;
s->req_buf->sector = sector;
*s->status_buf = 0xFF; /* sentinel: device overwrites with result */
/* Descriptor 0: request header (device-readable) */
d[0].addr = (uint64_t)(uintptr_t)s->req_buf;
d[0].len = (uint32_t)sizeof(VirtBlkReq);
d[0].flags = (uint16_t)VRING_DESC_F_NEXT;
d[0].next = 1;
/* Descriptor 1: data buffer (device-readable for OUT, device-writable for IN) */
d[1].addr = (uint64_t)(uintptr_t)buf;
d[1].len = nbytes;
d[1].flags = (uint16_t)(write ? VRING_DESC_F_NEXT
: (VRING_DESC_F_NEXT | VRING_DESC_F_WRITE));
d[1].next = 2;
/* Descriptor 2: status (device-writable) */
d[2].addr = (uint64_t)(uintptr_t)s->status_buf;
d[2].len = 1;
d[2].flags = (uint16_t)VRING_DESC_F_WRITE;
d[2].next = 0;
/* Add desc chain 0 to available ring */
uint16_t avail_idx = s->avail_idx & (uint16_t)(VQUEUE_SIZE - 1u);
s->avail->ring[avail_idx] = 0; /* first descriptor in chain */
wmb();
s->avail->idx = (uint16_t)(s->avail->idx + 1u);
s->avail_idx = s->avail->idx;
wmb();
/* Notify device: queue 0 */
uint16_t notify_idx = (uint16_t)(s->queue_notify_off *
(s->notify_off_mult & 0xFFFFu));
volatile uint16_t *doorbell = s->notify + notify_idx;
*doorbell = 0; /* queue index 0 */
wmb();
/* Poll until device posts a used entry */
uint32_t spin = 0x2000000u; /* ~seconds at ~1 GHz; QEMU is fast */
while (s->used->idx == s->last_used_idx) {
rmb();
if (!--spin) return BLKIO_EIO;
}
s->last_used_idx = s->used->idx;
uint8_t status = *s->status_buf;
if (status != (uint8_t)VIRTIO_BLK_S_OK) return BLKIO_EIO;
return BLKIO_OK;
}
/* -------------------------------------------------------------------------
* blkio_dev vtable callbacks
* ------------------------------------------------------------------------- */
static int vblk_open(blkio_dev_t *dev, const blkio_params_t *p) {
(void)p;
if (!dev) return BLKIO_EINVAL;
dev->state = &g_vblk;
dev->forth_block_size = BLKIO_FORTH_BLOCK_SIZE;
dev->total_blocks = g_vblk.total_forth_blocks;
return BLKIO_OK;
}
static int vblk_close(blkio_dev_t *dev) {
(void)dev;
return BLKIO_OK;
}
static int vblk_read(blkio_dev_t *dev, uint32_t fblock, void *dst) {
if (!dev || !dst) return BLKIO_EINVAL;
VirtBlkState *s = (VirtBlkState *)dev->state;
if (fblock >= s->total_forth_blocks) return BLKIO_EINVAL;
uint64_t sector = (uint64_t)fblock * VBLK_SECTORS_PER_BLOK;
int rc = vblk_io(0, sector, s->data_buf, BLKIO_FORTH_BLOCK_SIZE);
if (rc != BLKIO_OK) return rc;
memcpy(dst, s->data_buf, BLKIO_FORTH_BLOCK_SIZE);
return BLKIO_OK;
}
static int vblk_write(blkio_dev_t *dev, uint32_t fblock, const void *src) {
if (!dev || !src) return BLKIO_EINVAL;
VirtBlkState *s = (VirtBlkState *)dev->state;
if (fblock >= s->total_forth_blocks) return BLKIO_EINVAL;
memcpy(s->data_buf, src, BLKIO_FORTH_BLOCK_SIZE);
uint64_t sector = (uint64_t)fblock * VBLK_SECTORS_PER_BLOK;
return vblk_io(1, sector, s->data_buf, BLKIO_FORTH_BLOCK_SIZE);
}
static int vblk_flush(blkio_dev_t *dev) {
(void)dev;
return BLKIO_OK; /* virtio-blk flush command not implemented; write-through */
}
static int vblk_info(blkio_dev_t *dev, blkio_info_t *out) {
if (!dev || !out) return BLKIO_EINVAL;
VirtBlkState *s = (VirtBlkState *)dev->state;
out->forth_block_size = BLKIO_FORTH_BLOCK_SIZE;
out->total_blocks = s->total_forth_blocks;
out->phys_sector_size = VBLK_SECTOR_SIZE;
out->phys_size_bytes = s->capacity_sectors * VBLK_SECTOR_SIZE;
out->read_only = 0;
return BLKIO_OK;
}
static const blkio_vtable_t g_vblk_vtable = {
.open = vblk_open,
.close = vblk_close,
.read = vblk_read,
.write = vblk_write,
.flush = vblk_flush,
.info = vblk_info
};
/* -------------------------------------------------------------------------
* Device initialisation
* ------------------------------------------------------------------------- */
static int vblk_init_device(const PciDevice *pci) {
VirtBlkState *s = &g_vblk;
/* Enable bus mastering + MMIO */
pci_enable(pci);
/* Walk capabilities: find common config and notify regions */
uint32_t notify_mult = 0;
VirtioCommonCfg *common = (VirtioCommonCfg *)
walk_virtio_caps(pci, VIRTIO_PCI_CAP_COMMON_CFG, NULL);
volatile uint16_t *notify = (volatile uint16_t *)
walk_virtio_caps(pci, VIRTIO_PCI_CAP_NOTIFY_CFG, &notify_mult);
if (!common || !notify) {
console_println("virtio-blk: cap walk failed");
return -2;
}
s->common = common;
s->notify = notify;
s->notify_off_mult = notify_mult;
/* Step 1: reset device */
common->device_status = 0;
wmb();
/* Step 2: ACKNOWLEDGE */
common->device_status = (uint8_t)VIRTIO_STATUS_ACKNOWLEDGE;
wmb();
/* Step 3: DRIVER */
common->device_status = (uint8_t)(VIRTIO_STATUS_ACKNOWLEDGE | VIRTIO_STATUS_DRIVER);
wmb();
/* Step 4: feature negotiation — request VERSION_1 only */
common->driver_feature_select = 1; /* select high 32 bits */
wmb();
common->driver_feature = (uint32_t)(VIRTIO_F_VERSION_1 >> 32);
common->driver_feature_select = 0;
wmb();
common->driver_feature = 0; /* no low-32 features required */
wmb();
/* Step 5: FEATURES_OK */
common->device_status = (uint8_t)(VIRTIO_STATUS_ACKNOWLEDGE |
VIRTIO_STATUS_DRIVER |
VIRTIO_STATUS_FEATURES_OK);
wmb();
rmb();
if (!(common->device_status & (uint8_t)VIRTIO_STATUS_FEATURES_OK)) {
console_println("virtio-blk: FEATURES_OK rejected");
common->device_status = (uint8_t)VIRTIO_STATUS_FAILED;
return -2;
}
/* Step 6: configure virtqueue 0 */
common->queue_select = 0;
wmb();
uint16_t max_size = common->queue_size;
if (max_size == 0 || max_size > 0x8000u) {
console_println("virtio-blk: bad queue size");
return -2;
}
uint16_t qsize = (max_size < (uint16_t)VQUEUE_SIZE)
? max_size : (uint16_t)VQUEUE_SIZE;
common->queue_size = qsize;
s->queue_notify_off = common->queue_notify_off;
wmb();
/* Disable MSIX (not supported) */
common->config_msix_vector = 0xFFFFu;
common->queue_msix_vector = 0xFFFFu;
wmb();
/* Allocate virtqueue rings — 64-byte aligned */
size_t desc_bytes = (size_t)qsize * sizeof(VirtqDesc);
size_t avail_bytes = sizeof(uint16_t) * 2u +
(size_t)qsize * sizeof(uint16_t) +
sizeof(uint16_t);
size_t used_bytes = sizeof(uint16_t) * 2u +
(size_t)qsize * sizeof(VirtqUsedElem) +
sizeof(uint16_t);
s->desc = (VirtqDesc *)kmalloc_aligned(desc_bytes, 64);
s->avail = (VirtqAvail *)kmalloc_aligned(avail_bytes, 2);
s->used = (VirtqUsed *)kmalloc_aligned(used_bytes, 4);
if (!s->desc || !s->avail || !s->used) {
console_println("virtio-blk: queue alloc failed");
return -2;
}
memset(s->desc, 0, desc_bytes);
memset(s->avail, 0, avail_bytes);
memset(s->used, 0, used_bytes);
/* Allocate I/O bounce buffers */
s->req_buf = (VirtBlkReq *)kmalloc_aligned(sizeof(VirtBlkReq), 16);
s->data_buf = (uint8_t *) kmalloc_aligned(BLKIO_FORTH_BLOCK_SIZE, 512);
s->status_buf = (uint8_t *) kmalloc(1);
if (!s->req_buf || !s->data_buf || !s->status_buf) {
console_println("virtio-blk: buf alloc failed");
return -2;
}
s->avail_idx = 0;
s->last_used_idx = 0;
/* Wire queue physical addresses into device */
common->queue_desc = (uint64_t)(uintptr_t)s->desc;
common->queue_driver = (uint64_t)(uintptr_t)s->avail;
common->queue_device = (uint64_t)(uintptr_t)s->used;
wmb();
common->queue_enable = 1;
wmb();
/* Read device capacity from device config (at BAR offset after common) */
{
/* Capacity is the first 8 bytes of the device-specific config region */
void *dev_cfg_raw = walk_virtio_caps(pci, VIRTIO_PCI_CAP_DEVICE_CFG, NULL);
if (dev_cfg_raw) {
volatile uint32_t *cap32 = (volatile uint32_t *)dev_cfg_raw;
uint64_t lo = cap32[0];
uint64_t hi = cap32[1];
s->capacity_sectors = lo | (hi << 32);
} else {
/* Fallback: assume Artemis size */
s->capacity_sectors = VBLK_ARTEMIS_SECTORS;
}
}
s->total_forth_blocks = (uint32_t)(s->capacity_sectors / VBLK_SECTORS_PER_BLOK);
/* Step 7: DRIVER_OK */
common->device_status = (uint8_t)(VIRTIO_STATUS_ACKNOWLEDGE |
VIRTIO_STATUS_DRIVER |
VIRTIO_STATUS_FEATURES_OK |
VIRTIO_STATUS_DRIVER_OK);
wmb();
return 0;
}
/* -------------------------------------------------------------------------
* Public entry point
* ------------------------------------------------------------------------- */
int virtio_blk_find_artemis(blkio_dev_t *dev_out) {
if (!dev_out) return -1;
PciDevice pci;
/* Try modern device first, then legacy/transitional */
int found = pci_find_first(VIRTIO_PCI_VENDOR_ID, VIRTIO_BLK_DEVICE_MODERN, &pci);
if (found != 0)
found = pci_find_first(VIRTIO_PCI_VENDOR_ID, VIRTIO_BLK_DEVICE_LEGACY, &pci);
if (found != 0) {
console_println("virtio-blk: no device on PCI bus 0");
return -1;
}
console_println("virtio-blk: found device");
int rc = vblk_init_device(&pci);
if (rc != 0) return rc;
g_vblk_ready = 1;
blkio_params_t params;
params.forth_block_size = BLKIO_FORTH_BLOCK_SIZE;
params.total_blocks = g_vblk.total_forth_blocks;
params.opaque = NULL;
return blkio_open(dev_out, &g_vblk_vtable, &params);
}